Αναζήτηση αυτού του ιστολογίου

Σάββατο, Μαΐου 12, 2012

oι εφευρέσειs του Henri Pieper

Ενα γνήσιο Pieper με ολόκληρες φωτιές και σύστημα Monobloc.

Οροι όπως «Monobloc» και «Demibloc» έχουν καθιερωθεί στο διεθνές κυνηγετικό λεξιλόγιο και η καταγωγή τους έχει συνδεθεί με συγκεκριμένα προϊόντα... Κάποτε, όμως, το νόημα αυτών των όρων... παραποιείται και χρησιμοποιείται εκεί που δεν ανήκει!

Τόσο το Monobloc όσο και το Demibloc είναι οι τρόποι σύνδεσης των καννών του δίκαννου που εφηύρε ο ευφυέστατος Henri Pieper, της διάσημης βελγικής εταιρείας που φέρει το όνομά του.
Ενα γνήσιο Pieper με ολόκληρες φωτιές και σύστημα Monobloc.

Αρχικά, το Monobloc ήταν μια περίπλοκη υπόθεση. Το κομμάτι στο οποίο «φυτεύονται» οι σωλήνες των καννών ήταν πιο ογκώδες από το κανονικό. Οι δε κάννες πιέζονταν στο Monobloc από πίσω, δηλαδή από τη μεριά της βάσης προς τα εμπρός. Για να φρενάρουν οι κάννες και να μη γλιστρήσουν προς τα εμπρός, οι θαλάμες -όπως και το εσωτερικό του Monobloc- είχαν κωνικό σχήμα.
Οπως φαίνεται και στα σχεδιαγράμματα που ακολουθούν την πρώτη πατέντα του Pieper το 1881, το Monobloc ενσωμάτωνε και το πίσω μέρος της ρίγας αλλά και τον γάντζο των καννών. Ο λόγος για την ενσωμάτωση αυτών των τμημάτων ήταν προφανώς η... σιγουριά πως το νέο σύστημα θα συγκρατούσε τις κάννες με όσο το δυνατόν μεγαλύτερη επιφάνεια κόλλησης. Ως μια πρόσθετη εγγύηση για τη σταθερότητα των καννών ο Pieper έβαζε και ένα διπλό δαχτυλίδι σε σχήμα «8» στα στόμια των καννών.
Το πρώτο Monobloc διακρίνεται εύκολα, διότι εξέχει των καννών κάνοντας ένα «σκαλί». Είναι λογικό πως όταν οι κάννες μπαίνουν από την πίσω μεριά του Monobloc αναγκαστικά θα έχουν «σκαλί» (δεν είναι δυνατόν να έχουν ομαλή επιφάνεια που πάει απρόσκοπτα από τις θαλάμες προς τα στόμια).
Φωτογραφία από κατάλογο της Pieper γύρω στο 1890, δείχνει την εφαρμογή του Monobloc σε κοκοροτούφεκο.
Φωτογραφία από κατάλογο της Pieper γύρω στο 1890, δείχνει την εφαρμογή του Monobloc σε κοκοροτούφεκο.

Αλλαγή πατέντας
Η μεταγενέστερη πατέντα άλλαξε την είσοδο των καννών στο Monobloc και εισήγαγε τις βιδωτές κάννες. Σε αυτήν την πατέντα οι κάννες βιδώνονται στο Monobloc, από μπροστά αυτήν τη φορά, οπότε η επιφάνεια καννών και Monobloc είναι ομαλή, χωρίς σκαλί.
Είναι όμως απαραίτητες δύο παρατηρήσεις για τις πατέντες του Pieper... Η πρώτη αφορά τις επισκευές από άτομα που δεν γνωρίζουν τη δομή του κάθε συστήματος. Στην αλλαγή κάννης σε ένα Monobloc Pieper, ο οπλουργός πρέπει να ξέρει από ποια μεριά θα βγάλει τη φθαρμένη κάννη. Αν ο οπλουργός υποθέσει ότι το σύστημα Pieper είναι όπως τα κοινά Monobloc και προσπαθήσει να βγάλει τις κάννες με θέρμανση και σφυριές, το όπλο... θα χαλάσει!
Οι κάννες του Pieper: φαίνεται πως εξέχει το Monobloc από τις σωλήνες.
Οι κάννες του Pieper: φαίνεται πως εξέχει το Monobloc από τις σωλήνες.

Η δεύτερη παρατήρηση αφορά την αξιολόγηση των όπλων Pieper. Μερικά δίκαννα Pieper είχαν το Monobloc από σύγχρονο ομοιογενές ατσάλι, ενώ οι κάννες ήταν δαμασκηνές. Αυτή η φαινομενική αντίφαση του υλικού, έχει οδηγήσει πάνω από έναν οπλουργό να αποφανθούν με στόμφο ότι «σε αυτό το όπλο έχει γίνει Σλίβινγκ, δεν αξίζει μια!». Ομως, δεν είναι Σλίβινγκ, (χιτωνίωση καννών). Είναι γνησιότατο Pieper Monobloc της εποχής 1890 με 1920! Προφανώς ο Pieper δεν ήταν ικανοποιημένος με την εμφάνιση του Monobloc και επιδίωκε την ομαλή εξωτερική εμφάνιση των καννών, που συλλήβδην σήμερα ονομάζουμε «Demibloc». Προχώρησε λοιπόν στην επανεξέταση της συνδεσμολογίας και βρήκε κάτι καλύτερο: το γνήσιο Demibloc!
Στο συμβατικό δίκαννο οι κάννες απλά κολλιούνται μεταξύ τους στο πίσω μέρος, στις θαλάμες. Η κόλληση γίνεται με μπρούντζο που λιώνει στους 800 βαθμούς και αγγίζει το όριο μεταβολής του ατσαλιού. Με άλλα λόγια, η συμβατική κόλληση απαιτεί προσοχή και κρίση στη θέρμανση του μετάλλου. Ο Pieper ξεπέρασε το πρόβλημα σχεδιάζοντας μια κάθετη σύνδεση των καννών με συρτάρωμα χελιδονοουράς. Ετσι, οι δύο κάννες συνδέονται μηχανικά μεταξύ τους. Αυτή η σύνδεση γινόταν μόνιμη με τη χρήση ασημοκόλλησης που λιώνει στους 400 βαθμούς, πολύ πιο κάτω δηλαδή από τα όρια του μεταβολής του ατσαλιού! Για πρόσθετη σιγουριά οι κάννες συχνά έχουν και εγκάρσια «καρφιά» που τις δένουν μηχανικά ώστε η κόλληση να είναι εντελώς δευτερεύον μέσον συγκράτησης.
Η κάτω μεριά των καννών δείχνει πως η αρχή της ρίγας και ο γάντζος είναι ενιαία με το Monobloc.
Η κάτω μεριά των καννών δείχνει πως η αρχή της ρίγας και ο γάντζος είναι ενιαία με το Monobloc.
Βραβεύσεις...
Στα τέλη του 19ου και στις αρχές του 20ού αιώνα ήταν εξαιρετικά δημοφιλή τα βιομηχανικά Happening, με τη μορφή των περιβόητων διεθνών εκθέσεων. Σε αυτές τις εκθέσεις λειτουργούσαν επιτροπές κρίσης που ανέλυαν προϊόντα και απένεμαν βραβεία και διπλώματα.
Οι εφευρέσεις του Henri Pieper βραβεύθηκαν στην έκθεση του Παρισιού τη δεκαετία του 1880, αλλά και λίγα χρόνια αργότερα... Δεκάδες άρθρα είχαν μνημονεύσει τις εφευρέσεις του, ενώ τα όπλα του και οι πατέντες τους διαφημίζονταν στον κυνηγετικό Τύπο όλων σχεδόν των χωρών της Ευρώπης και στην Αμερική. Θα ήταν αδύνατο για έναν σοβαρό κατασκευαστή της εποχής να μην έχει γνώση των εφευρέσεων του Pieper.
Το πρωτότυπο της πατέντας του Pieper όπως κατοχυρώθηκε στην Αμερική.
Το πρωτότυπο της πατέντας του Pieper όπως κατοχυρώθηκε στην Αμερική.

Κι όμως, όταν η Beretta βγήκε με το δικό της σύστημα Monobloc το 1913, δεν ανέφερε κουβέντα για την έμπνευση! Δεν ήταν η μόνη περίπτωση εκμετάλλευσης των δημιουργημάτων του Pieper. Η αγγλική BSA όταν έβγαλε το δίκαννό της διαφήμισε τη χρήση χελιδονοουράς στη σύνδεση των καννών, και βέβαια δεν είπε ούτε αυτή από πού άντλησε την ιδέα. Και το 1930, η αμερικανική Winchester έβγαλε το μοντέλο 21 με σύνδεση χελιδονοουράς στις κάννες, αλλά... την απέδωσε στην εξυπνάδα των σχεδιαστών της! Δεν ήταν όμως οι μόνες εταιρείες που πήραν ιδέες από τον Pieper. Το πλαγιόκαννο Ideal της Manufrance έχει κάννες με χελιοδονοουρά και εγκάρσιους πίρους. Πολλά γαλλικά δίκαννα αναφέρουν τη λέξη FRETTE στα επίπεδα των καννών τους (δηλαδή κωνική εφαρμογή ή σφήνωση των καννών στο Monobloc), χωρίς βέβαια να αναφέρουν τον αρχικό εφευρέτη αυτή της ιδέας.
ΤΟ ΓΝΩΡΙΖΑΤΕ;
Είναι βέβαιο ότι όσοι ακολούθησαν και ενέταξαν τις ευρεσιτεχνίες του Pieper την παραγωγή τους, έβγαλαν πολλά περισσότερα κέρδη από τον Pieper. Για του λόγου το αληθές, κοιτάξτε πόσα σύγχρονα όπλα ενσωματώνουν κάννες Monobloc στα όπλα τους. Και ίσως τελικά ο ρόλος του πρωτοπόρου δίνει κυρίως ηθικά και όχι υλικά κέρδη. Ισως να κέρδιζαν μερικά ηθικά κέρδη με μια απλή αναφορά όσοι ακολούθησαν, επικερδώς, τα χνάρια του πρωτοπόρου Pieper. Διότι τίποτε δεν μένει κρυφό για πάντα!
Νικήτας Κυπριδήμος
www.ethnos.gr

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου