Αναζήτηση αυτού του ιστολογίου

Τετάρτη, Ιανουαρίου 09, 2013

Τα ξύλα του κοντακιού

Κοντάκια από σφένδαμο. Τα νερά αριστερά είναι με κοπή επίπεδη, δαξιά είναι από κοπή ακτινωτή. Το κόψιμο του κορμού είναι μεγάλη τέχνη.

Το καλό όπλο, λέει η παράδοση, αποτελείται από δύο υλικά: το ατσάλι και την καρυδιά! Οπως και άλλα «θέσφατα» του χώρου μας όμως, έτσι και αυτό, λέει τη μισή αλήθεια... Απόδειξη είναι η φωτογραφία από το βιβλίο του προέδρου της εταιρείας Purdey, της οποίας η παραδοσιακή υπόσταση είναι μάλλον δεδομένη. Η φωτογραφία δείχνει ένα μονόκαννο με κοντάκι από εξαιρετικό αμερικανικό σφένδαμο, μια απόδειξη δηλαδή ότι η καρυδιά δεν είναι το μοναδικό δέντρο για κοντάκια.

Η καρυδιά καθιερώθηκε ως το πρώτο ξύλο για κοντάκια λόγω του συνδυασμού ευκολίας, κατεργασίας, βάρους, αντοχής και... πρόσβασης. Αυτοί που καθιέρωσαν την καρυδιά ήταν Ευρωπαίοι οπλουργοί καθώς η καρυδιά ήταν υποπροϊόν της τεράστιας γαλλικής παραγωγής καρυδιών. Τα υπέργηρα δέντρα που έβγαιναν εκτός παραγωγής, έδιναν ξυλεία για έπιπλα και όπλα!
Κοντάκια από σφένδαμο. Τα νερά αριστερά είναι με κοπή επίπεδη, δαξιά είναι από κοπή ακτινωτή. Το κόψιμο του κορμού είναι μεγάλη τέχνη.
Ακόμη και τότε όμως, στην εποχή της κυριαρχίας της καρυδιάς, η ξυλεία της αγριοτριανταφυλλιάς και της κερασιάς, έδινε εξαιρετικά κοντάκια. Με την ανακάλυψη της Αμερικής και τη μετάβαση οπλουργών εκεί, η χρήση εναλλακτικής ξυλείας ήταν αναγκαστική αφού στην Αμερική δεν υπήρχε γαλλική καρυδιά...
Ωστόσο, τα υποκατάστατα ξύλα της αμερικανικής ηπείρου προσέφεραν επίσης τα χαρακτηριστικά της αντοχής, της εύκολης κατεργασίας και του αποδεκτού βάρους, ενώ ταυτόχρονα προσέφεραν και μοναδικά «νερά»!
Πιο γνωστό ξύλο για κοντάκια είναι το δέντρο Maple, το φύλλο του οποίου αποτελεί και το γνωστό εθνόσημο του Καναδά. Είναι συγγενικό δέντρο του σφένδαμου και προσφέρει ξυλεία που δουλεύεται εύκολα, είναι κάπως πιο βαριά από την καρυδιά, και με μοναδικά νερά... Ανάλογα με την αρχική κοπή του κορμού, ο σφένδαμος μπορεί να δώσει νερά τύπου «μάτι του αετού» ή κυματοειδή νερά κατά μήκος του κοντακιού.
Κοκκινόξυλο με διαφορετική κοπή κορμού. Και στις δύο περιπτώσεις τα νερά είναι εντυπωσιακά.
Κοκκινόξυλο με διαφορετική κοπή κορμού. Και στις δύο περιπτώσεις τα νερά είναι εντυπωσιακά.
Πλεονεκτήματα...
Στην Αμερική, με τη μακρά παράδοση στα ραβδωτά, ο σφένδαμος προσφέρει ένα σημαντικό πλεονέκτημα: αποδίδει μακριά κομμάτια ξύλου που μπορούν να μετατραπούν σε μονοκόμματα κοντάκια!
Το κοκκινόξυλο (redwood) είναι ένα άλλο εντυπωσιακό ξύλο του Νέου Κόσμου. Τα νερά του είναι πυκνά, με χρώματα σε εναλλαγές του κόκκινου και του χρυσού. Προερχόμενο από μεγάλα δέντρα μπορεί και αυτό να δώσει μακριά κομμάτια κατάλληλα για ραβδωτά...
Το δέντρο μεσκίτ φυτρώνει στην έρημο του Τέξας και του Μεξικού. Ως δέντρο είναι ξερικό, και έχει πυκνό και συμπαγές ξύλο. Με την ανάλογη κοπή του κορμού αποδίδει κομμάτια με νερά που μοιάζουν με το τρίχωμα τίγρη. Οντας «παιδί» του Τέξας, έχει και μια πατριωτική σημασία για τους κυνηγούς και οπλοσυλλέκτες της πολιτείας αυτής, οι οποίοι το επιλέγουν για τις παραγγελίες τους.
Η τοπική αμερικανική καρυδιά αρχικά δεν εκτιμήθηκε ως ξυλεία για κοντάκια. Ομως με κατάλληλη κοπή η αμερικανική καρυδιά μπορεί να δώσει εντυπωσιακά νερά, κάτι που μοιάζει με τις ηλιαχτίδες του ανατέλλοντος ηλίου! Πιο ενδιαφέροντα κομμάτια ξύλου προέρχονται από δέντρα υβρίδια, μεταξύ της τοπικής και της ευρωπαϊκής καρυδιάς, αυτό που ονομάζεται καρυδιά της Βαστόνης (όχι Βοστόνης!) και δίνει ιδιαίτερα εντυπωσιακά χρώματα. Στο εργαστήριο των Κανακίδη και Γάσπαρη στο Περιστέρι υπάρχουν πολλά κομμάτια εξωτικών ξύλων, όπως κοκκινόξυλο και σφένδαμο, καθώς και τριανταφυλλιά.
Οταν τα ξύλα βραχούν για να δείξουν πώς θα είναι φινιρισμένα, τα νερά τους είναι εξαιρετικά εντυπωσιακά. Δεν είναι υπερβολή να πούμε ότι τα νερά τους ανταγωνίζονται ισάξια την καρυδιά, ενώ προσφέρουν σχήματα και χρώματα πιο έντονα, που δένουν αρμονικά με το ατσάλι.
Οσο για το βάρος, αυτό μπορεί να αφαιρεθεί από το εσωτερικό του κοντακιού (όπως γίνεται με την πυκνή καρυδιά),για να βρει το όπλο το σωστό ζύγισμα.
ΝΙΚΗΤΑΣ ΚΥΠΡΙΔΗΜΟΣ
ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ: ΧΑΡΗΣ ΓΚΙΚΑΣ
www.ethnos.gr

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου